علوم ارتباطات اجتماعي Mass Communication

مقالات علوم ارتباطات اجتماعی Mass Communication Articles

Archive for the ‘افکار عمومي’ Category

نقش افكارسنجي در جامعه

Posted by ميرزاخاني در آوریل 3, 2011

محمودعلي مرادپور

اصطلاح افكار عمومي Public opinion به معناي امروزي نخستين بار توسط «ژاك نكر» وزير دارايي لويي شانزدهم در آغاز انقلاب كبير فرانسه مطرح شد. او افكار عمومي را اين‌گونه تعريف كرد: «افكار عموي روح جامعه، ميوه ارتباط گسست‌ناپذير بين انسان‌ها به حساب مي‌آيد.» افكار عمومي اگرچه پديده‌اي است كه در قرن بيستم و همزمان با رشد رسانه‌ها و شكوفايي ارتباطات به اوج خود رسيد. اما به گواهي تاريخ، زندگي اجتماعي بشر همواره و در هر زمان و مكان به عنوان برآيند ارتباطات انساني با شناخت‌ها، انديشه‌ها، نگرش‌ها و رفتارهاي گوناگون تا مهمترين سطح مؤثر در بيشتر رويدادها و حوادث سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي شناخته شده است. اما واژه افكار عمومي با اين تركيب تا پيش از قرن هجدهم مورد استفاده قرار نگرفت.

افكار عمومي به طور كلي به مجموعه عقايد، نظرات و تصورات عموم افراد جامعه اطلاق مي‌شود كه در يك مقطع زماني مشخص درباره يك موضوع خاص شكل مي‌گيرد. اين تعريف، تفكرات را شامل نمي‌شود، چون در حوزه نظرسنجي افكار كمتر مطرح مي‌شود و فقط نظرات و عقايدي كه غيرقطعي‌تر و كم‌ثبات‌تر است سنجيده مي‌شود. چنانچه افكار عمومي را به اين معني در نظر بگيريم، تعامل زيادي با ارتباطات و روابط عمومي خواهد داشت و مثلثي را تشكيل مي‌دهد كه يك ضلع آن روابط عمومي است، ضلع ديگر آن افكار عمومي و ضلع سوم آن نظرسنجي است كه به عنوان مجموعه اقدامات سازمان‌يافته و متدولوژيك براي سنجش عقايد جامعه به كار گرفته مي‌شود تا از نتايج آن در ارتقاي كيفي و كمي سازمان استفاده شود.

حوزه فعاليت نظرسنجي بسيار وسيع است و تنها به حوزه سياست محدود نمي‌شود. نظرسنجي ابتدا در حوزه بازرگاني و صنايع شروع شد كه به بازاريابي فروش كالاها و خدمات مختلف كمك كرد و سپس در حوزه سياسي مورد استفاده قرار گرفت.

افكارسنجي و نهادينه كردن فرآيند پاسخگويي

افكارسنجي روش و ابزاري است كه از طريق آن مي‌توانيم مسئولان را مجبور به پاسخگويي كنيم. اگر نظرسنجي وجود نداشته باشد، دولتمردان از نوع نيازها و خواسته‌هاي مردم و اولويت‌هاي آنان مطلع نمي‌شوند كه در نتيجه تعادل نظام سياسي را برهم مي‌زنند. افكارسنجي با يك فرآيند متعادل و قابل اطمينان علمي مجموعه نيازها و تقاضاي جامعه را جمع‌آوري مي‌كند و مسئولان را به طور غيرمستقيم تحت فشار قرار خواهند داد. اين فشار در صورت عدم توجه ممكن است متراكم شده و حالت غيرمسالمت‌آميز پيدا كند. بنابراين وقتي كه نظر مردم به روش علمي جمع‌آوري مي‌شود و مسئولان در جريان آن قرار مي‌گيرند خود به خود يك الزام آنان را مجبور به پاسخگويي كامل مي‌كند.

روابط عمومي آيينه تمام‌نماي سازمان است. اين آيينه بايد شفاف باشد تا مطالب را خوب منعكس كند. روابط عمومي پل ارتباطي بين سازمان و كاركنان سازمان با بيرون است. اما اين پل ارتباطي نبايد يك‌سويه باشد. روابط عمومي بايد به تأثير پيام در جامعه توجه داشته باشد و دائماً بازخوردها را بسنجد. شفاف كردن رابطه بين سازمان، جامعه و مردم يكي از اهداف روابط عمومي است. با پنهان كردن واقعيت‌ها و با سد كردن مسير ارتباط مردم با سازمان اعتماد و اطمينان مرم از سازمان سلب مي‌شود.

پروفسور مولانا مي‌گويد: «روابط عمومي در واقع رابطي است بين سازمان‌ها و مردم و سعي دارد كه اهداف سازمان‌ها را براي مردم تشريح و از مردم بيشتر خبرگيري كند و عكس‌العمل آنها را به تصميم‌گيران و مديران سازمان‌ها منعكس كند.»

روش‌هاي افكارسنجي

پروفسور حميد مولانا استاد ايراني دانشكده علوم ارتباطات بين‌الملل دانشگاه آمريكن دو واشينگتن دي سي آمريكا در زمينه سنجش افكار عمومي در روابط عمومي مي‌گويد: «براي اينكه دو موضوع روابط عمومي و افكار عمومي را به هم مرتبط كنيم و از آن استفاده ببريم بايد تكنيك‌هايي داشته باشم. در اينجا است كه علوم اجتماعي به كمك ما مي‌‌آيد.»

پس به طور خلاصه بايد گفت افكار عمومي و روابط عمومي موضوع انبساطي و انقباضي هستند. افكار عمومي دائم در حال تغيير است و هيچ‌وقت ثبات ندارد.

روش نظرسنجي با پژوهش پيمايشي متداول‌ترين روشي است كه از طريق آن مي‌توان دريافت مردم چگونه مي‌انديشند، افكار و عقايدشان چيست، به چه كارهايي مي‌پردازند و در آينده به چه كارهايي خواهند پرداخت. امروزه نظرسنجي‌ها بسيار متداول است، ارزان تمام مي‌شوند. نتيجه‌بخش‌اند و به سهولت به كار گرفته مي‌شوند. اما اين ابزار ظريف است چنانچه در دست آدم‌هاي بي‌تجربه قرار گيرند خيلي زود از جاده مستقيم مطالعه خارج شده و به مسير اشتباه‌آميز تغيير كشيده مي‌شود. در كشور ما با وجود گسترش رسانه‌هاي همگاني و خبري و شكل‌گيري نهادهاي مردمي و حضور گسترده مردم در صحنه كه تجلي آن را در انقلاب اسلامي ديده‌ايم هنوز مراكز پژوهش منظمي، چه در دانشگاه‌ها يا خارج از آن، در زمينه بررسي افكار عمومي شكل نگرفته و سازماندهي مناسبي در اين زمينه انجام نشده است.

بررسي افكار عمومي بدون شك از آنجا كه كار پيچيده‌ علمي است به مراكز پژوهشي ويژه و كادر علمي متخصص نياز دارد كه با روش‌هاي خاص اين رشته آشنايي كامل داشته باشد و بتواند نيازهاي اطلاعاتي سازمان‌ها و مسئولان را در زمينه بررسي افكار عمومي و جو فكري جامعه تأمين كند.
http://www.prr.ir/fa/105/447.htm

Advertisements

Posted in افکار عمومي | برچسب‌ها: , , , , , | Leave a Comment »

روابط عمومی امروز در سیطره وبلاگ نویسی

Posted by ميرزاخاني در دسامبر 5, 2010

بشر در دوران پر فراز و نشيب زندگي امروزي خود روزها و ايام پر تلاطمی را مي گذراند و هر كدام از اين ايام حكاياتي بس شنيدني و گفتني كه هیچکدام در صفحات دفاتری نمي گنجد، صفحات دفتري كه شايد انسان امروزي به مثابه دوران تكنولوژي و نانو و عصر ارتباطات از طريق مراكز رسانه اي كه فكر بشر را بسوي تعقل و تفكر وا داشته است.
هر فردي در درون افكار و انديشه هاي خود دنبال موارد و مسائلي است كه براي رسيدن به آنها بسياري از موارد، امكانات منابع، زمان و انرژي لازم است كه در كوران زندگي بدست آورد و كسب همه اينها به مسائل ديگري نیاز دارد كه آنهم خود حكاياتي ديگر دارد.
اینترنت امکانات و ابزارهای متعددی را به منظور ارائه خدمات وسرویس ها در اختیار علاقه مندان قرار می دهد. یکی از ویژگی های بسیار جذاب اینترنت ارائه سرویس ها و خدماتی است که شما را قادر می سازد با مخاطبان خود ارتباطی پویا و متقابل برقرار نموده و از نقطه نظرات آنان در رابطه با یک مطلب، آگاه شوید .

در این راستا هر یک از کاربران می توانند دانش و تجارب خود را در اختیار دیگران قرار داده و خود نیز به عنوان عضوی از یک جامعه شبکه ای مطرح گردند (اشتراک دانش).
فرض کنید ابزاری ارزان قیمت برای انتشار مطلب در اختیار هر نویسنده و یا صاحب قلمی باشد که بتواند با استفاده از آن عقاید، اخبار، دیدگاهها و نقطه نظرات خود را در رابطه با موضوعات مورد علاقه، بدون محدودیت های مرسوم بیان نماید.آیا شما علاقه مند به استفاده از چنین ابزاری می باشید؟ آیا تمایل به داشتن یک روزنامه شخصی دارید که در آن بتوانید مطالب خود را در ارتباط با موضوعات مورد علاقه، بیان نمائید؟ بشر درطی چند سال گذشته قدم در دنیای جدیدی گذاشته است که بدون شک یکی از مهمترین دستاوردهای آن تحول و دگرگونی اساسی در ارتباط با نحوه نشر اطلاعات است. وبلاگ ( Weblog ) و یا بلاگ ( Blog ) نمونه ای در این زمنیه بوده که با توجه به ماهیت اینترنت، ویژگی دو طرفه بودن وب و تنوع خواسته استفاده کنندگان، در کانون توجه علاقه مندان قرار گرفته و ما امروزه شاهد رشد و گسترش چشمگیر آن هستیم.

واژه \»بلاگ \»، از جمله واژه های جدیدی است که قدم در عرصه ادبیات جهانی اینترنت گذاشته است.

تاریخچه وبلاگ و وبلاگ نویسی:برخی بر این عقیده هستند که اولین وبلاگ توسط \»تیم.برنرزلی \» ( مخترع وب ) ایجاد که در آن وی به سایت های جدیدی که در آن زمان ایجاد و بر روی اینترنت فعال می شدند، اشاره می نمود. دومین وبلاگ توسط \»Marc Andreessen\»درNCSA ایجاد که وی نیز در آن عملیاتی مشابه وبلاگ \»برنرزلی \»را انجام می داد تا اواسط ۱۹۹۶ در فاصله بین سال های ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷ که از آن به عنوان \»انفجار وب \»، نام برده می شود، چندین وبلاگ جدید دیگر نیز ایجاد گردید. از وبلاگ های اولیه می توان به وبلاگ متعلق به Dave Winer اخبار مربوط Scripting ، وبلاگ Barger و Cameron Barrett اشاره نمود. محتویات وبلاگ های اولیه اغلب شامل مجموعه ای از لینک ها و توضیحاتی بود که متناسب با علاقه نویسنده، ایجاد می گردید. در ادامه وبلاگ نویسان، علاقه مند به ایجاد وبلاگ هائی شدند که در آن مطالبی را درج می نمودند که خود تمایل به خواندن آن را در آینده داشتند (نظیر دفترچه خاطرات شخصی). بدین ترتیب، وبلاگ ها دارای شخصیتی خاص برای خود شدند که این شخصیت را مستقیما\»از مولف خود به ارث می بردند.

گسترش و عمومی شدن وبلاگ ها :اکثر وبلاگ های اولیه توسط طراحان وب و نرم افزار و به عنوان یک فعالیت جانبی که در منزل دنبال می نمودند، ایجاد و محتوی و ماهیت اطلاعاتی آنان در رابطه با توانمندی و پتانسیل های فن آوری هائی بود که در آن زمان یکی پس از دیگری مطرح می شدند . تعداد وبلاگ ها در ابتدا بسیار اندک و محدود بود تا این که در سال ۱۹۹۹ با راه اندازی چندین سرویس رایگان و یا ارزان قیمت دررابطه با وبلاگ و وبلاگ نویسی، تعداد آنان رو به افزایش نهاد.

استفاده از سرویس های وبلاگ، مستلزم دانش فنی بالائی نبود و علاقه مندان به ایجاد وبلاگ می توانستند به سرعت اقدام به ایجاد وبلاگ مورد نظر خود نمایند، رشد چشمگیر وبلاگ و وبلاگ نویسی تا اواسط سال ۲۰۰۰، بیش از یکهزار وبلاگ ایجاد و این رقم تا اواسط سال ۲۰۰۲ به بیش از نیم میلیون رسید. بر اساس آمار موجود، تعداد وبلاگ های ایجا د شده توسط سیستم های وبلاگ نویسی به بیش از چندصدهزار رسیده و هر چهل ثانیه یک وبلاگ جدید، ایجاد می گردد. یکی از مهمترین تحولات مهم در ارتباط با وبلاگ ها، تبدیل آن به یک رسانه محاوره ای بود. تعداد زیادی از مولفین و نویسندگان وبلاگ ها از وبلاگ خود برای بحث در ارتباط با موضوعات مورد علاقه و یا موضوعات گفته شده توسط سایر نویسندگان در وبلاگ های دیگر استفاده و با بکارگیری لینک های متعدد،امکان دنبال نمودن مباحث مورد نظر را در اختیار خوانند گان قرار می دادند.

بدین ترتیب، خوانند گان علاقه مند، می توانستند در مباحثه مورد نظر شرکت و علاوه بر آگاهی از سایر دیدگاههای موجود، نقطه نظرات خود را بیان و یا شخصا\»اقدام به ایجاد وبلاگ و دنبال نمودن مباحث مورد نظر در وبلاگ خود نمایند. از لحاظ ظاهری، شاید وضعیت فوق را بتوان مشابه ارتباطات \»چندین نفربا چندین نفر\»در نظر گرفت که تاکنون به اشکال متفاوتی نظیر newsgroups گروه های خبری و یا mailing lists لیست های نامه، پیاده سازی شده است. متخصصان دریافتند، اشتراک دانش یکی از مهمترین دستاوردهای فن آوری اطلاعات و ارتباطات می باشد. بدین منظور می توان از روش های متفاوتی نظیر شرکت در همایش ها، مباحث علمی، کتاب، روزنامه ها و سایر موارد دیگر را می توان در وبلاگ ها استفاده نمود. نشر اطلاعات و دانش شخصی با استفاده از پتانسیل های وب ( نظیر انتشار مقالات ) و وبلاگ ها، ضمن غلبه بر محدودیت های زمانی و مکانی، حق انتخاب مخاطب را ارج نهاده و بستری مناسب برای تعاملات اطلاعاتی دوسویه را فراهم می نماید. انتشار دانش و تجارب شخصی در قالب وبلاگ ها، گزینه ای پیشرفته و مناسب در ارتباط با امر تحقیقات و اطلاع رسانی صحیح و به موقع می باشد. توسعه پایدار در هر کشوری مستلزم ارج نهادن به امر تحقیق و پژوهش و اطلاع رسانی سریع و صحیح است. در صورتی که پدیده وبلاگ نویسی را از این زاویه مورد توجه قرار می دهیم که به جایگاه ارزشمند آنان در ایجاد شبکه های گسترده نشر دانش و ارتباطی بیشتر پی می بریم.

چهره در حال تغییر روابط عمومی و ارتباطات:در دنیایی که فن آوری پیشرفته امروزی متحول شده است، گفتگو جای خود را به مصاحبه از راه دور، پست الکترونیکی، پیام کوتاه، چت روم و وبلاگ داده است. با فراموش کردن قوانین قدیمی ارتباطات و شتافتن به سوی تحولات، روابط عمومی ها نیازمند یک کتاب قوانین جدید خواهند بود. ارتباطات چگونه تغییر می کنند و به چه شکلی در می آیند؟ فرصت ها و چالش های پیش روی روابط عمومی ها چیست؟ در این باره می توانید از سخنان روابط عمومی های شرکت ها که در راس قرار دارند و شرکت های خود را برای رسیدن به موفقیت در این دنیای جدید به یادگیری مهارت ها و ابزار جدید سوق می دهند، بهره مند شوید.

نقش روابط عمومی در وبلاگ نویسی:در آن هنگام که مارشال مک لوهان، که غالبا به عنوان پیشگوی عصر الکترونیک از او یاد می شود، بیان داشت: \»رسانه خود پیام است\»، همه فقط گوش کردند. اما نمی دانستند که آنچه در عرصه تکنولوژی و ارتباطات از پی می آید نه یک بار، بلکه صدها بار صحت گفته او را اثبات می نماید.
درجهان امروز ما به عنوان شاهدان منفعل در معرض مقادیر متنابهی از اطلاعات قرارداریم که به هر روش ممکن به طرف ما پرتاب می شود. هر چه ما منفعل تر باشیم این اطلاعات هم بیشتر خواهند بود و وقتی ما مصرف کننده واقعی یا بالقوه باشیم، حجم این اطلاعات و لذا تلاش ها و پول صرف شده برای خیره کردن چشم ها به طورخودکار دو برابر می شود. نکته جالب توجه در این راستا آن است که امروز بازاریاب ها از هر راهی وارد می شوند تا مطمئن شوند که پیام آنها اگر در مردم تاثیر نکند لااقل به سمع و نظر آنها می رسد. گرچه این امر فقط چند سالی است که به صورت ضرورت درآمده است، انعکاس آن منجر به توسعه همگرائی شده است، که از مشخصه های آن محو کامل خطوط متمایزکننده انواع رسانه ها و ترکیب و تطبیق ارتباطات و تکنولوژی، روش آزمون و خطا برای یافت بهترین روش است و در پایان میزان اشتباهات ناچیز بود.

اما ارتباط این شوخی تکنولوژی وارتباط با موضوع بحث ما چیست؟
روابط عمومی که چندی پیش، مرده فرض می شد، ناگهان در نتیجه رسانه مدرن نیروی حیاتی تازه ای گرفت. بنابراین، چرا سایر رسانه ها درحال حاضر از رسانه مدرن کمک می خواهند؟
رسانه های مدرن، عمدتا اینترنت، انقلابی عظیم در صنعت ارتباطات بوجود آورده است. تاثیرات آن در هر عرصه ای قابل مشاهده است، و این امر منجر به تحول کامل کلیه ابتکارات و روش های بازاریابی گردیده است. روابط عمومی از این قاعده مستثنی نبوده است، به مانند سایر رسانه ها، اینترنت نیز به این عرصه راه یافته و در مدت کوتاه جایگاهش در این حوزه قطعی گردیده است. از اصلی ترین ابزار مورد استفاده در روابط عمومی می توان به وب سایت، بلاگ، مجله اینترنتی، ایمیل، خبرنامه، و سایت های شرکتی اشاره نمود

امروزه وبلاگ نویسی به صورت حرفه ای و تخصصی جایگاه مناسبی در دنیای مجازی یافته است. وبلاگ نويسان به صورت حرفه ای و تخصصي می نویسند و فضا این دنیای مجازی بيشتر، دست کساني است که در حوزه مسائل فرهنگي، هنري سياسي يا اجتماعي، حرفي براي گفتن دارند… یکي از حوزه هاي نوپا اما تخصصي وبلاگ نويسي در ايران حوزه روابط عمومي است که با تحولات يک دهه اخير و پديد آمدن مفهومي به نام روابط عمومي الکترونيک اهميتي دوچندان يافته است. اکثر وبلاگ نویسان در حوزه ارتباطات که اساتید این فن آن را اداره می کنند، جنبه آموزشي دارد و لينک هاي مرتبط آن ها با مباحث مختلف در رشته ارتباطات است البته اطلاع رساني، معرفي لينک هاي مفيد، انتشار متون آموزشي براي دانشجويان و غيره هم از کارهايي است که در بیشتر این وبلاگ های تخصصی دیده می شود.

روابط عمومي ها در فضاي سايبر در عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات سعی دارند با استفاده درست از فرصت های جهشي که این فناوري هاي جديد در اختيارش مي گذارند، جايگاه واقعي خود را پيدا و عقب ماندگي تاريخي خود را جبران کنند؛ البته به شرط آن که کليک اول حرکت به سوي روابط عمومي الکترونيک، شرط لازم توانايي و مهارت فني و نيز شرط کافي بينش ديجيتالي کارگزاران روابط عمومي را همراه داشته باشد.

روابط عمومی ها همچنين اهداف خود را به اين شرح عنوان کرده اند :
– بسترسازي براي توليد محتواي تخصصي روابط عمومي در اينترنت با نگاه ويژه به حوزه روابط عمومي الکترونيک.
– تلاش براي گسترش مباني نظري و مفاهيم روابط عمومي الکترونيک.
– آموزش مهارتها و دانش بهره گيري از فناوري هاي جديد ارتباطي براي مديران و کارشناسان روابط عمومي ها.
– طراحي و اجراي پروژه هاي اختصاص IT براي ارائه خدمات الکترونيک به روابط عمومي ها بر اساس نيازهاي واقعي با مشارکت شرکتهاي فني – نرم افزاري و نيز مراکز تخصصي روابط عمومي.
– ارائه مشاوره تخصصي روابط عمومي الکترونيک با تأکيد بر همکاري متخصصين روابط عمومي در کنار کارشناسان IT .
– تدوين استانداردهاي فني براي نرم افزارهاي مورد نياز روابط عمومي ها (گزينش و معرفي نرم افزارهاي موجود بازار مطابق با استانداردها به روابط عمومي ها و در صورت نياز تعريف پروژه هاي نرم افزاري خاص).
– بر اساس آمار بخش وبلاگهاي ارتباطی و روابط عمومی نسبتا از غناي خوبي برخوردار می باشند. و به گفته گردانندگان این سرويس های رايگان که با هدف کمک به توليد محتواي تخصصي روابط عمومي و رشته هاي تخصصي مرتبط با روابط عمومي راه اندازي شده است و استفاده از اين سرويس ها علاوه بر مزيتهايي که براي نويسندگان وبلاگها خواهد داشت، دسترسي خوانندگان را نيز به مطالب وبلاگ هاي تخصصي را آسان تر مي کند. علاقمندان را نیز تشویق راه اندازي وبلاگ می دارد.
برنامه هاي وبلاگ نویسی در روابط عمومي زماني با موفقيت روبرو مي شود که 7 گام اساسي را طي کند. برخي از اين گامها اساسي هستند و بايد حتماً مورد توجه قرار گيرند.

اين گامها به شرح ذيل معرفي مي شوند :
1- تثبيت نقش ويژه روابط عمومي در سازمان
2- تعيين اهداف روابط عمومي
3- مشخص کردن نيازها و علائق مخاطبان
4- تعيين پيامهاي روابط عمومي
5- تدوين استرانژي اطلاع رساني
6- مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندي شده يا شرايط مردم
7- تدوين برنامه مکتوب و زمانبندي شده.

هر روابط عمومي در جامعه مجازي ، وبلاگ رسمي اختصاصي خود را خواهد داشت و با کمترين هزينه و دانش فني ، هدف غايي روابط عمومي الکترونيک يعني تسهيل در ارتباط دو سويه بين سازمان و مخاطبان فراهم مي شود.

از وبلاگ هاي روابط عمومي دستگاه هاي دولتي و خصوصي وجود دارند. همه سازمانها و نهادهاي دولتي و غيردولتي مي توانند. البته به طور قطع وبلاگ نويسان فراواني در اين حوزه فعال هستند که مطالب خود را بر روي سرويس هاي ميزباني وبلاگ رايگان مانند بلاگر، پرشين بلاگ، بلاگفا و غيره منتشر مي کنند که بررسي آنها مجال ديگري مي طلبد. اميد است که نهال نوپاي روابط عمومي الکترونيک در ايران روز به روز پربارتر و تنومندتر شود.

نکات منفی هم در وبلاگ نویسی وجود دارد که در زیر به چند نکته آن اشاره می شود:
1. وبلاگ نويس هايي كه مي نويسند تا خود را به نمايش بگذارند.
2. وبلاگ نويس هايي كه از عدم توجه ديگران به خود رنج مي برند.
3. وبلاگ نويس هايي كه واقعا اين توهم را دارند كه جهان تشنه شنيدن نظرات گهربار آنهاست.
4. وبلاگ نويس هايي كه آدم هاي حرافي هستند و نمي توانند دهانشان را ببندند.
5. وبلاگ نويس هايي كه جارچي هستند، آنها صبح تا شب در خيابان هاي اينترنت چرخ مي زنند و اخبار مهم را فرياد مي كشند.
6. وبلاگ نويس هايي كه آدم هاي كسالت آوري هستند و كار ديگري جز نشستن رو به روي مانيتور بلد نيستند. آنها به وبلاگ ديگران سر مي زنند تا ديگران هم وبلاگ آنها را بخوانند.
7. وبلاگ نويساني كه در دنياي واقعي احساس بي ارزشي و تو خالي بودن مي كنند.
8. وبلاگ نويساني كه درباره عقايد پوچ خود حرفي نمي زنند، اما مدام عقايد تو خالي ديگران را بلغور مي كنند.
9. وبلاگ نويساني كه درباره جزيي ترين مسائل با شما بحث مي كنند و اين تبحر را دارند كه پيش پا افتاده ترين مسائل را بحران هاي جهاني نشان دهند.
10. وبلاگ نويساني كه دوستداران نوستالژي هستند. آنها براي هيچ كس جز خودشان نمي نويسند. مي نويسند تا چند سال ديگر خودشان حرف هاي خودشان را بخوانند و اشك در چشمان شان حلقه بزند.
http://www.prr.ir/fa/105/437.htm

Posted in فناوری اطلاعات, افکار عمومي, ارتباطات, روابط عمومي | برچسب‌ها: , , , | Leave a Comment »

اعتماد به رسانه کلید متقاعد سازی مخاطبان

Posted by ميرزاخاني در اکتبر 30, 2010

گفت‌و‌گو با دکتر محمد سلطانی‌فر
اشاره: لیلا خانزاده-

اقناع مردم و متقاعد سازی افکارعمومی در زمانه ای که منابع اطلاعاتی متنوع و متکثر شده و اغلب شهروندان ضمن برخورداری از سواد و مهارت‌های ارتباطی امکان دسترسی و فرصت بهره‌مندی از رسانه‌های متفاوت را دارند بسیار مشکل است. اعتماد به رسانه درصحت ، سرعت و دقت و درستی اخبار تنها راه نفوذ به قلب مخاطبان و جلب اعتماد و اطمینان آنهاست. این مساله را در گفت‌وگو با دکتر محمد سلطانی‌فر مدیر گروه ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد علوم و تحقیقات در میان گذاشته‌ایم که متن آن در ادامه ار نظرتان می گذرد.

*

*جناب عالی بعنوان یکی از صاحب نظران و فعالان حوزه ارتباطات و رسانه‌ها متقاعد سازی را چگونه تعریف می کنید وبفرمائید رسانه‌ها چه اهدافی را با متقاعد سازی مخاطبان دنبال می کنند؟

– همان طور که از این واژه برمی‌آید، متقاعد سازی روشی است که هر رسانه از طریق آن می‌کوشد با اعمال شیوه‌هایی، میزان پذیرش مخاطب را نسبت به اطلاعاتی که به او داده می‌شود، بالا ببرد تا به واسطه آن، اخبار و مطالب خود را به عنوان یک واقعیت به مخاطب نشان دهد.

کلمه متقاعد سازی دو معنا دارد: در معنای اول که به مفهوم نوعی اجباری سازی است، رسانه می‌کوشد با استفاده از تاکتیک‌ها و روشهایی، مخاطب را به پذیرش وادار کند. در معنای دوم هم که نوع غربی متقاعد سازی است، رسانه‌ها می‌کوشند به گونه‌ای حقایق را بیان کنند که بعدها مخاطب آنها را به عنوان یک واقعیت بپذیرد.

گرچه در هر دو مدل، یعنی مدل غربی و غیرغربی یا آزاد و غیرآزاد (اجباری سازی)، رسانه‌ها به دنبال متقاعد سازی هستند؛ اما شیوه‌ها و تاکتیک‌هایی که رسانه‌های غربی برای متقاعد سازی به کار می‌گیرند، به واقعیت نزدیک تر بوده یا به بیان دیگر پیچیدگی‌های بیشتری دارند، به گونه‌ای که مخاطب احساس می‌کند، واقعی ترند؛ اما شیوه‌ها و تاکتیک‌هایی که رسانه‌های دیگر به کار می‌گیرند، اغلب شیوه‌هایی هستند که مخاطب در وهله اول به راست گویی این رسانه‌ها شک می‌کند؛ گرچه شاید در ادامه به پذیرش و متقاعدسازی اجباری مجبور شود.

هدف هر دوی اینها نیز پذیرش مخاطب و اقناع اوست تا بپذیرد آنچه رسانه به او عرضه می‌کند، واقعیت است. هر دو مدل رسانه ای ادعای واقعیت و درست گویی دارند؛ اما مخاطب در نوع اول(آزادی گرا) بیشتر به راست گویی رسانه اعتماد می‌کند؛ در حالی که در نوع دوم با نوعی اجبار به آنچه رسانه می‌گوید، می‌رسد.

*چرا این نوع تقسیم بندی اتفاق می‌افتد؟ آیای رسانه‌های غربی صرفا به دلیل پیشرفت در تکنین‌های روزنامه نگاری، از چنین شیوه‌هایی استفاده می‌کنند؟

– خیر، طبیعی است که در غرب، به دلیل برخورداری بیشتر مخاطب از فضای آزاد و سیر بیشتر در این فضا، رسانه می‌داند که اگر به شیوه‌ای غیر از آنچه گفته شد عمل کند، مخاطب خود را از دست می‌دهد؛ اما در مدل دوم، مخاطب از دست آن منبع یا رسانه خارج نمی‌شود؛ بلکه در نهایت نسبت به آن، به نوعی خلسه یا بی تفاوتی دچار می‌شود؛ ولی در هر دو شکل مخاطب باید متقاعد شود چه از طریق اجبار و چه از طریق بیان واقعیت (یا به ظاهر واقعیت).

* می توانیم بگوئیم متقاعدسازی همان تاثیرگذاری رسانه ای است؟

– تاثیر رسانه موضوعی متفاوت از متقاعدسازی است. گرچه ممکن است در شرایطی، تاثیر رسانه به متقاعدسازی برسد یا متقاعدسازی بتواند تاثیر رسانه را بالا ببرد و حتی گاهی با هم یکی شوند؛ اما اینها، دو موضوع، با دو مفهوم جدا از هم هستند.

وقتی بتوانی مخاطب را متقاعد کنی، قطعا تاثیر رسانه بالا می‌رود؛ اما همیشه‌این طور نیست. زمانی شما به اجبار مخاطب را وادار می‌کنی مطلبی را بپذیرد؛ اما این به معنای تاثیرگذاری رسانه بر مخاطب نیست؛ چون مخاطب راه دیگری جز پذیرش این مطلب نداشته است.

تاثیر و متفاعد سازی در مواقعی ممکن است همپوشانی داشته باشند، اما لزوما با روش‌های متقاعد سازی به افزایش تاثیر رسانه نمی‌رسیم. مثلا زمانی رسانه بدون استفاده از روش‌های متقاعد سازی و با توجه به نیاز مخاطب، پیامی ‌را بیان می‌کند که اتفاقا تاثیر خاص خود را نیز داراست؛ مثلا افشاگری که اتفاقا نه منبع موثقی دارد و نه اعتبار خاصی، اما تاثیر خاص خود را هم بر مخاطب می‌گذارد. همان گونه که ملاحظه می‌کنید این تاثیر، بر اساس روشهای متقاعدسازی نیست.

* شرایط خاص متقاعد سازی در دو مدل غربی و اجباری چیست؟

– در شرایط غربی تکلیف مشخص است که هر چه میزان اعتبار گفته‌ها، اهمیت رسانه و اهمیت منبع بالا برود، میزان متقاعد سازی نیز بالا می‌رود؛ اما در شکل دوم باید کانال‌های دیگر که پیام مورد نظر شما را به اشکال مختلف و متنوع دیگری بیان می‌کنند، آن چنان محدود شوند که اجبارا متقاعد سازی از کانال شما صورت گیرد؛ زیرا تکثر رسانه ای مانعی مهم در متقاعد سازی اجباری است.

* در مدل غربی که ویژگی‌های آن را بیان فرمودید، قطعا عملکرد خاص رسانه برای مخاطب غربی تعریف شده است، اگر همین رسانه بخواهد برای مخاطبی در جامعه دیگر متقاعدسازی کند آیا عملکردش متفاوت خواهد بود؟

– رسانه‌ای که نتواند مخاطب شناسی داشته باشد و مطالبش را به شکل عام برای تمام مخاطبان بیان کند، قطعا رسانه موفقی نیست.

مثلا VOA بخش بین الملل، قطعا باید نوع گفتار و شیوه متقاعد سازی اش با VOA فارسی متفاوت باشد. تکثر رسانه‌ها در حوزه‌های مختلف نیز به دلیل همین دسته بندی مخاطبان است، مثل CNN هند، ترک و … هر یک مخاطب و در نتیجه شیوه‌های خاص خود را دارا هستند.

* رسانه‌ها از چه روشها و شیوه‌هایی برای متقاعد سازی استفاده می کنند؟

– مجموعه عوامل محیطی، زمانی، مکانی، نوع خبر، جنس خبر، کانالهای انتقال خبر، گوینده خبر، چینش خبر، سیستم‌های‌های لایت و بزرگنمایی و کوچک نمایی خبر، ادبیات تاثیر گذار بر خبر، نوع ادبیات محاوره ای، عمومی‌یا تخصصی که برای مخاطب استفاده می شود، فضای مورد نظر برای تاثیر بیشتر بر مخاطب و … همگی در متقاعدسازی موثر هستند. قطعا با یک تاکتیک یا شیوه خاص نمی‌توان به متقاعد سازی موثر رسید.

مثلا در زمینه‌های خبری، بیان آنچه مخاطب به آن نیاز دارد، استفاده از ادبیاتی دقیقا به همان شکل که مخاطب در بزرگنمایی یا کوچک نمایی خبر انتظار دارد، به میل مخاطب قدم زدن و قلم زدن نه بر اساس سلیقه خود، توجه به اولویت‌های مخاطب، نوع عملکرد گوینده و انعکاس دهنده منبع پیام به گونه‌ای که مخاطب به او(منبع پیام) احساس نزدیکی کند، اعتماد به منبع، توجه به منابع مورد اعتماد و وثوق مخاطب و … همگی از روشهای متقاعد سازی هستند.

* شرایط لازم برای متقاعدسازی موثرچیست؟

– متقاعد سازی موثر شرایط ویژه‌ای نیاز دارد که برخی از آنها به پیش زمینه ذهنی مخاطب نسبت به رسانه مورد نظر مربوط می‌شود؛ مثلا مخاطب باید به رسانه اعتماد داشته باشد. رسانه‌ای که اعتبار ووثوق نداشته باشد، اصلا رسانه نیست؛ زیرا مخاطب با نگاهی همراه با شک به آن می‌نگرد، حتی اگر مطالبش درست باشد.

علاوه بر این، تاثیر مکان، تاثیر زمان ، نوع گفتار گوینده، منبعی که خبر را می‌گوید، منبع پیام فرست، کانال‌هایی که پیام از طریق آنها منتقل می‌شود و … همه از مواردی است که باید در متقاعد سازی مدنظر قرار گیرند؛ چراکه همگی آنها حداقل در میزان تاثیر و میزان جذب مخاطب نقش دارند.

* آیا هیچ یک از این شرایط، در رسیدن به هدف مدنظر رسانه، بر دیگری ارجحیت دارد؟

– خیر. به شرایط موجود بستگی دارد؛ گاهی زمان، گاهی مکان و گاهی نیز پیام ارجح است. زمانی پیام آنقدر مهم است که هر گوینده‌ای آن را بگوید، خود پیام، تاثیر خودش را می‌گذارد. زلزله 8/8 ریشتری شیلی توسط هر گوینده‌ای بیان شود، تاثیر خود را خواهد داشت؛ اما قطعا رعایت شرایط گفته شده در کنار هم، به هم افزایی خواهد انجامید.

* آیا شرایط بحرانی مختلف چون زلزله، سیل، جنگ و … روش متقاعد سازی خاصی را می‌طلبند؟

– بله، هر یک از این حوزه‌ها شیوه‌های خاص خود را دارند؛ اما اصلی که در تمام این حوزه‌ها باید مورد توجه باشد، این است که مخاطب باید احساس کند آنچه رسانه می‌گوید، دقیقا همان نیاز اصلی اوست. اگر قرار باشد فقط از خواسته‌ها و اهداف رسانه گفته شود ممکن است این خواسته‌ها و اهداف با خواست مخاطب در تعارض باشد و در نتیجه به آنچه مد نظر است نرسیم.

* زمانی که مخاطب به جای عامه مردم، مسوولان یا دولتمردان کشوری باشند، شرایط متقاعد سازی چگونه خواهد بود؟

– درباره دولت‌ها و حکومت‌ها شیوه متقاعد سازی متفاوت است. ادبیات خاصی که توسط آن با مردم جامعه صحبت می‌شود، لزوما برای دولت‌ها نیز قابل استفاده نخواهد بود؛ مثلا به مردم خود می‌توان گفت که فلان بحث، حکم حکومتی یا حکم دولت است؛ اما با دولت طرف مقابل (کشور دیگر) نمی‌توان چنین سخن گفت؛ بلکه باید به او القا کرد آنچه گفته می‌شود خواست مردم جامعه من است.

در این حوزه، نوع، شیوه و تاکتیک‌های مورد استفاده کاملا متفاوت است که البته‌این تفاوت به معنی سختی یا آسانی کار نیست.

در مجموع می‌توان گفت در دنیای امروز که مردم، منابع اطلاعاتی غنی ای در اختیار دارند، متقاعدسازی کار بسیار سختی است و پیام‌های مختلف در حوزه‌های متفاوت به راحتی از سوی مردم مورد پذیرش قرارنمی‌گیرد.

Posted in افکار عمومي, روابط عمومي, رسانه | برچسب‌ها: , , , , , , , | 1 Comment »